💡 Temel Tasarım Kuralı: e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki seçim satıcının tercihi değil, alıcının GİB mükellefiyet durumu tarafından belirlenir. Yazılım her satış anında mükellef kontrolünü dinamik yaparak doğru belge tipini seçmelidir.
🚀 Temel Özellikler
- Çoklu Oturum (Multi-Tenant): Farklı mükellefler bağımsız oturum ve token'larla eşzamanlı işlem yapabilir.
- Otomatik Oturum Yenileme: Süresi dolan oturumlar ve geçersiz token hataları arka planda otomatik yenilenir.
- Tam Belge Desteği: e-Arşiv Faturaları (5.000 / 30.000 TL), e-SMM (Serbest Meslek Makbuzu), e-Müstahsil Makbuzu, İptal ve İtiraz talepleri.
- Canlı Önizleme: Resmi HTML fatura görüntüsü ve resmi ZIP/XML indirme bağlantıları.
🌳 1. Karar Ağacı: Hangi Belge Ne Zaman?
- Alıcı e-Fatura Sistemine Kayıtlıysa: Kesinlikle e-Fatura düzenlenir. e-Arşiv veya kâğıt fatura kesilemez.
- Alıcı Kayıtlı Değilse (veya Bireysel Müşteri): e-Arşiv Fatura düzenlenir.
- Mal Fiziksel Olarak Sevk Ediliyorsa: e-İrsaliye / Sevk irsaliyesi ayrıca zorunludur. Fatura irsaliye yerine geçmez.
- Yurt Dışı Satışlarda: İhracat e-Faturası senaryosu uygulanır (Gümrük entegrasyonu).
⚖️ 2. Fatura Senaryoları (TEMEL vs TİCARİ)
- TEMEL Fatura: Alıcı sistem üzerinden kabul/red yanıtı dönmez; iletildiği anda tamamlanır. İtirazlar haricen (Noter, KEP, İdare Bildirim Portalı) yapılır.
- TİCARİ Fatura: Alıcı sistem üzerinden 7 gün içinde KABUL veya RED verebilir. Durum makinesi takip gerektirir; reddedilen faturaya işlem yapılmalıdır.
🔄 3. İptal, İtiraz ve İade Ayrımı
| İşlem | Kavram | Açıklama |
|---|
| İptal | Taslak Silme / İptal Talebi | GİB portalında taslakken silinir veya onaylı fatura için iptal talebi oluşturulur. |
| İtiraz/Red | Belgeye Karşı Çıkma | Ticari faturada sistemden, temel faturada TTK kapsamında KEP/Noter ile yapılır. |
| İade | Muhasebe Hareketi | Orijinal fatura iptal edilmez; alıcı mükellefse iade faturası keser. |
📦 4. e-İrsaliye ve Mal Sevkiyatı
- e-İrsaliye malın fiziksel hareketini belgeler; faturadan bağımsızdır.
- Sevk irsaliyesi fiili sevk anında düzenlenmelidir.
- Kargo Takip Fişi: Kargo takip barkodu/fişi mali irsaliye yerine geçmez.
- Kısmi Sevkiyat: Farklı koliler veya günlerde çıkan her sevkiyat için ayrı sevk belgesi düzenlenmelidir.
💾 5. Saklama, İbraz & UBL-TR Standartları
- Resmi Belge: Ekranda gösterilen HTML önizleme resmi belge değildir. Saklanması gereken, GİB imzalı özgün UBL-TR XML / ZIP verisidir.
- ETTN (UUID): Her elektronik belgeye verilen 36 karakterlik evrensel tekil numaradır.
- Geçmiş belgelerin yasal saklama süresi boyunca erişilebilir ve bütünlüğü korunmuş olması şarttır.
⚠️ 6. En Sık Yapılan Kritik Hatalar
- VKN/TCKN Kontrolü: Biçim kontrolü (10/11 hane) ile mükellefiyet kontrolü ayrıdır; düzenli sorgulanmalıdır.
- Fatura ve Teslimat Adresi: Tek alanda tutulmamalıdır; merkez/şube teslimat ayrımı korunmalıdır.
- Yuvarlama Farkları: Sepet toplamı ile fatura tutarı aynı kaynaktan hesaplanmalıdır.
- Çoklu Belge Modeli: Bir siparişe birden çok belge (asıl fatura, iade, düzeltme) bağlanabilmelidir.
📋 7. Parametre Değerleri & ENUM Standartları
| Parametre | İzin Verilen ENUM Değerleri | Açıklama / Varsayılan |
|---|
document_type / doc_type | FATURA, SERBEST MESLEK MAKBUZU, MÜSTAHSİL MAKBUZU | Belge türü filtresi ve detay seçimi (Varsayılan: FATURA). |
faturaTipi | SATIS, IADE, TEVKIFAT, ISTISNA, OZELMATRAH, IHRACKAYITLI | Fatura senaryo türü (Varsayılan: SATIS). |
paraBirimi | TRY, USD, EUR, GBP | Resmi para birimi kodu (Varsayılan: TRY). |
hourly_search | NONE, 00-06, 06-12, 12-18, 18-24 | Gelen fatura sorgulama saat dilimi (Varsayılan: NONE). |
method (İtiraz) | KEP, NOTER, TAAHHUTLU_MEKTUP | TTK uyarınca yasal itiraz bildirim yöntemi. |
birim (Ölçü) | C62 (Adet), KGM (Kg), LTR (Litre), DAY (Gün), HUR (Saat) | GİB standart ölçü birimi kodları. |